EKAINGO KOBAZULOA -GIZATERIAREN ONDAREA

Ekaingo haitzuloa izen bereko muinoaren ekialdeko hegalean dago, Sastarraingo ubideak sortzen duen bailara txikian. Historiaurreko kokaleku baterako leku aproposa. Zestoa herritik kilometro batera dago, eta erraza da bertara iristea. Madeleine aroko labar-pinturengatik da ezaguna, eta pintura horiek bikain zainduta daudela nabarmentzekoa da. Haitzuloan, gutxi gorabehera, 70 animali-irudi daude; 64 margotuak eta 6 grabatuak. Zaldia da gehien ageri den irudia. Zaldi-multzoa arte franko-kantabriarraren irudirik eder eta aberatsenetakoa da, eta espezie horretan, horma-mihise onena. Hartzak, oreinak, kapridoak… ere ikus daitezke Ekainen. Haitzuloa hainbat galeriatan banatzen da, eta jasotzen dituzten irudien arabera izendatu dira. Erdibide, Auntzei (ahuntzak), Erdialde, Zaldei (zaldiak), Artzei (hartzak) eta Azkenzaldei (zaldiak).

2008ko uztailaren 7an UNESCOk ospatutako konferentzian, Ekain haitzuloa Gizateriaren Munduko Ondareizendatu zuten, Erlaitz Kantabriarreko labar-artearen beste 17 santutegirekin batera; Altxerri eta Santimamiñe, besteak beste. Eusko Jaurlaritzak eta Kantabria eta Asturiaseko gobernuek egungo aitortzaraino iritsi den prozesua abiatu zuten orain bi urte.

AURKIKUNTZA

Hainbat hamarkadetan zehar, Azpeitiko Antxieta Kultur Elkarteak lan gogor eta emankorra burutu du euskal kulturaren arlo desberdinak ikertu eta bizirik mantentzeko ahaleginetan, guztia euren ikasteko gogoagatik eta asebetetze pertsonalaren truke, borondatez lan eginez.
Bertako kide batzuek hasiera-hasieratik erakutsi zuten gure arbaso urrunenek utziriko aztarnak ikertzeko interes berezia, interes hori lehendik zetorkien espeleologiarekiko zaletasunari lotuta, kobazuloetan gordetzen ziren historiaurreko sekretuen bila hasi ziren.
Ahalegin horretan, arkeologiara zaletu talde hark Aranzadi Zientzia Elkartearen laguntza teknikoa eta babesa izan zituen. 1969 urtean, Antxieta Kultur Elkarteko zenbait kide Izarraitz mendizerran kokaturiko hainbat giza-okupazio gune aurkitu eta ikertzen ari ziren. Euren aisialdia arkeologiari eskaintzen zioten ikerlari boluntario haietako bi Andoni Albizuri eta Rafael Rezabal ziren.
Udaberriko igande batean, Goltzibar errekaren arroari jarraituz Sastarrain bailarara iritsi ziren. Inguru hau Paleolito garaiko gizakien bizimodurako oso leku aproposa iruditu zitzaien, bi erreka elkartzen diren lekuan ur ugari eta belarjale talde handiek elikagaia lortzeko larre ugari daudelako bertan.
Handik gertu kokaturiko kobazuloren baten bila hasi ziren. Sastarrain baserriko etxeko andrea izan zen Rafael eta Andoniri han inguruko haitzulo baten berri eman ziena, ez zituen 13 metro baino gehiago neurtzen.

Ekainaren 8an kobazulo horretan giza aztarnen bila hasi ziren. Rafael zulo batetatik zetorren aire korronte hotz batetaz ohartu zen, bidea oztopatzen zuten harri bloke batzuk kendu eta 20 metro ingurutan pasabide batetan zehar arrastaka ibili ziren.
Zutik jartzean, zoruaren zaratek eremu zapalgabean zeudela adierazi zieten. Sarreratik 60 metro ingurutara, André Leroi-Gourhan etnologo, arkeologo eta historialari frantziarrak “zaldi multzorik bikainena Kuaternarioko arte guztian” bezala kalifikatu zuen Zaldien Panel Handiarekin egin zuten topo.
Berehala eman zieten aurkikuntzaren berri Aranzadi Zientzia Elkarteko Historiaurre saileko kideei. On Jose Migel Barandiaran eta Jesus Altuna ikerlariak hurrengo egunean iritsi ziren Ekain 1 izenez deitutako kobazulora. Bertako labar irudiak ikusi eta aztertu ondoren, hauek duela 13.000-14.000 urte inguruko gizakiek eginak zirela ziurtatu zuten, Goi Paleolitoaren bukaera aldean, zehazkiago esateko, Goi Madeleine aldia deitutako aro kultural baten barruan.
Momentu horretan jarri zen martxan Ekaingo kobazuloa eta bere margoak babesteko ekimena. Agintari eta erakunde desberdinekin eztabaida ugari izan ondoren, Ekain 1969ko ekainean bertan itxi zen, modu horretan bertako irudiak eta aztarnategi arkeologikoa ikertzeko denbora lortu zen.
Kobazuloaren aurkikuntza gertatu zenetik, dokumentazio asko idazti da. Ekainen inguruan dagoen bibliografía kontsultatu.

EKAIN, EUSKAL HERRIKO LABAR-ARTEAREN LAN GORENA

Paleolitiko aroko labar-artearen lan bikaina da Ekain. Paleolitiko garaiko ehiztarien irudi artistiko hauek mundu mailako gertakariak dira, eta planetaren leku askotan aurki daitezke. Hala ere, Europako erlaitz kantabriarrean aurkitutako lan hauek -labar-arte franko-kantabriar izenez ezagunak- izan dira emankorrenak. Ekain Euskal Herriko labar-artearen lan goren gisa hartzen da. Ekaingo kobazuloaren jatorriaz gehiago irakurri.

EKAIN BISITA BIRTUALA 360°: EKAINgo galerietan barrena ibili Second Canvas EKAIN irudi panoramikoetan zehar nabigatuz. Oso bereizmen handiko digitalizazio hauek bere labar-pintura harrigarriak ezagutu eta zehatz-mehatz aztertzea baimenduko dizu: zaldiak, hartzak eta bisonteak.

BLOGA

Kobaz Koba Trail mendi laisterketaren hirugarren edizioa. Lehen gizakiaren bidetik

Euskal Historiaurrera garamatzan lasterketa Zestoa, 2018ko otsailak 18   Azken izoztaroan euskal mendietan bizi iraun zuten lehen euskaldunek. Elur eta izotzez estaliriko mendietan, ehiza eta fruitu bilketa ziren beraien bizimoduaren

Continue
Roc-aux-Sorciers: Paleolitoko eskulturaren tenplua

Roc-aux-Sorcies Angles-sur-l’Anglin komunan dago, Vienneko departamentuan, Anglin ibaiaren eskuin arroan. 40 metro inguruko garaieradun malkar baten oinean, Abri Bourdois eta Taillebourg-ek osaturiko haitzulo eta harpe sistema bat dago, azken honen sabai apaindua erorita dago eta irudi

Continue
Roc de Sers: Solutre aldiko friso ikusgarria

Serseko komuna Charente departamentuan dago,  Tovre ibaiaren adarra den Echelle ibaiaren arroan. Roc de Sers Paleolitoan giza okupazioa izan zuten hainbat haitzulo eta harpe biltzen dituen gune arkeologikoaren parte da,

Continue
Euskal Herriko UNESCO sareak (EHUS) 2030 Agenda eta GIHak aurkezten ditu

Azaroak 6. Zestoako Bainuetxea. 10:00etan Euskal Herriko UNESCO Sarea (EHUS), UNESCOrekin erlazionatutako 19 erakunde publiko eta pribatuz osatutako sarea da: Eskola Elkartuen sarea (Red PEA), Liburutegiak, UNESCO Katedrak, UNESCO zentru

Continue
Rocamadour: Miragarrien haitzuloa

Rocamadour edo Miragarrien haitzuloa Hospitalet herrian dago, Quercy  eskualdean (Lot departamendua, Midi-Pyrénées). Erdi Aroko aztarna ugari dituen inguru bat da, baina bertan jendea bizi izan da duela 25.000 urte ingurutik

Continue
Cussac: labar artea ehorzketa errituen parte

2000eko irailean, Marc Delluc espeleologo zaletua Le Buisson-de-Cadouin herriko kobazulo batean sartu zen, Dordoina ibaiaren adar den Bélingou ibaiaren haranean. Lekua lehendik ere ezaguna zen arren, kareharri bloke handiek barru

Continue

Irailaren 11n Ekainberrik bere 9. urteurrena ospatu zuen. 2008ko irailaren 11n Ekaingo haitzuloaren erreplia ireki zenetik, 270.348 bisitari hartu ditu, bertan antolatutako jarduera desberdinetan parte hartu dute, bisita gidatuetan, arkeologia

Continue
Grotte des Deux Overtures: Ardèche haranaren ikuspegia osatzen

Ardèche harana, Rônhe-Alpeetako eskualdean, munduko labar arte zaharrenetarikoa gordetzen duen eremu aberatsa da. Bertako Saint-Martin-d´Ardèche herrian dago Grotte des Deux Overtures, Bi Irekieradun Haitzuloa, edo Hartzen Haitzuloa izenez ezaguna.

Continue
Cosquer: labar artea itsasoak berreskuraturiko kobazuloan

Calanque de la Triperie Mediterraneo Itsasoan dago, Marseillaren ekialdean. 1985an Henri Cosquer urpekaritza praktikatzen ari zen bertan  eta 175 metro inguruko itsaspeko tunel batean zehar kobazulo ikusgarri batetara iritsi zen.

Continue
Ekain: Zaldiaren labar santutegia

Ekaingo kobazuloa duela 13.000-14.000 urteko Homo sapiens-sapiens gizakiek utziriko arte altxor bikain baten gordailua da. Garai hartako gizakiak 60 animalia irudi inguru eta hainbat zeinu eta marka utzi zituen haitzulo

Continue
Abri du Poisson: arrainaren presentzia labar artean

Gorge D’Enfer edo “Infernuko Arroila” Dordoinan kokatzen da, Les Eyzies-de-Tayac herritik gertu, Vézère ibaiaren arroaren eskuineko aldean. Bertako horman kokatzen da Abri du Poisson edo “Arrainaren Harpea”.  1979an UNESCOk Gizateriaren

Continue

Ekainak 17 larunbatean Ekainfest 2017 ospatuko da Zestoan,  UNESCOk Ekaingo haitzuloa Gizateriaren Ondare izendapenaren urteurrena ospatzeko2010ean sortutako jai egun bat. Aurtengorako egun osoan zehar eta Sastarrain bailaratik Zestoako herrigunera artean

Continue
Antzinako Esploratzaileen Foro Europar Independienteko kideen bisita Ekainberrin

Atzo Antzinako Esporatzaileeen Foro Europar Independienteko kideen bisita jaso genuen, espeleologoek, arkeologoek, mendizaleek… osaturiko talde hau Altamirako Museo Nazionaleko (Santillana del Mar) langileen eskutik iritsi zen Ekainberrira, elkarrengana hurbildu eta

Continue
Homo sapiens-sapiens: Ekaingo biztanlea eta artista

Homo sapiens giza generoa duela 150.000 urte inguru Afrikan sortu zela uste da, genero honek espezie bat baino gehiago barneratzen ditu, horietako batzuk besteek baino garapen arrakastatsuagoa izan zuten eta

Continue
Giza irudiak Historiaurreko artean

Gizakiak eginiko lehen arte lanak, helburu estetiko batekin gizakiak burututako markak, Goi Paleolitoaren iritsierarekin eta Homo sapiens-sapiens gizakiaren agerpenarekin sortzen dira, duela 35.000 edo 30.000 urte inguru. Historiaurreko artea bi

Continue
Zeinuak Historiaurreko artean: Paleolitoko misterioa

Gizakiari egotzitako lehen artelanak Goi Paleolitoan agertzen dira, adierazpen horiek duela 35.000 urte inguru agertu zen Homo sapiens-sapiens edo Cro-Magnon giza espezieari zuzen- zuzenean loturik daude eta printzipioz helburu estetiko

Continue
Paleolitoko arte teknikak: nola egiten zuten lana?

Dokumentu historiko batek arte balioa duela kontsideratzen da jatorrizkoa denean, ikusmenaren bidez mezu bat igortzen duenean, mezu horrek eduki sinboliko bat badu eta bere helburu nagusia erabilgarritasuna ez bada. Zalantzak

Continue
Arte mueble en Ekain: un tipo diferente de expresión

El elemento que ha dado a conocer la cueva de Ekain en todo el mundo es el arte rupestre representado en sus paredes por unas personas de hace 13.000 o

Continue
Ekainberri Euskal Kostaldeko Museoak sareko partaide

Basquetour Turismoaren Agentziak Euskal Kostaldeko Museoen sarea bultzatu du lurralde honetako museo desberdinak ezagutzera eraman eta balioan jartzeko. Ekainberri Ekaingo kobazuloaren erreplika ere museo sare horretako kidea da eta ekimen

Continue
Ekaingo xafla: arte eramangarriaren maisulana

Ekaingo kobazuloa bere hormetan gordetzen duen Paleolito garaiko labar arteagatik mundu osoan ezaguna egin da, baina Madeleine aldiko gizakiek beste arte adierazpen mota batzuk ere utzi zituzten bertan. Arte eramangarria

Continue

EKAIN FUNDAZIOA

Arkeologoek hasieratik argi izan zuten labar arte ondare hori babestu eta gordetzeko beharra eta Ekaingo kobazuloa inoiz ez da publiko orokorrarentzat zabalik egon, horri esker, bertako labar artea salbu aurkitzen da.

Aranzadi Zientzia Elkarteak, Antxieta Kultur Elkarteak beraiekin elkarlanean ziharduen, bisita gidatu programa oso kontrolatu bat burutu zuen, pertsona kopuru oso mugatu bati benetako Ekain bisitatzeko aukera eman ziona. Baina arte ondare hori gizartera zabaldu beharra zegoen eta Ekaingo haitzuloaren erreplika bat eraikitzeko ideia sortu zen.

Ideia hori gorpuzten joan zen denboran zehar eta erreplika horren egitura fisikoa eraikitzen hasi zen, baina orduan berau egunerokotasunean kudeatzeko egitura juridiko baten beharra ikusi zen.

Helburu horrekin sortu zen 2004 urtean Fundación Ekain Fundazioa, Gipuzkoako Foru Aldundiak, Eusko Jaurlaritzak eta Zestoako Udalak osaturiko erakundea, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkariaren arabera, 2005 urteko irailaren 5ean inskribatu zen Euskal Herriko Fundazioen Erregistroan eta ordu ezkero Ekainberriren kudeaketaren arduraduna da.

zestoa
GFA
marca_gv_centrada_color